Tường nhà xuất hiện các vết nứt sau khi xây là tình trạng nhiều gia chủ quan tâm, đặc biệt với những công trình mới hoàn thiện. Có trường hợp chỉ là các vết nứt nhỏ trên lớp trát, nhưng cũng có trường hợp vết nứt xuất hiện tại vị trí tiếp giáp giữa tường và cột, quanh cửa hoặc kéo dài theo phương đứng, phương ngang và cần được kiểm tra kỹ hơn.
Không phải mọi vết nứt đều xuất phát từ cùng một nguyên nhân. Chất lượng vật liệu, độ co ngót của vật liệu, kỹ thuật xây – trát, điều kiện thời tiết, kết cấu công trình và cách xử lý các vị trí tiếp giáp đều có thể ảnh hưởng đến tình trạng này.
Vì vậy, thay vì chỉ chờ đến khi tường nứt rồi mới sửa, gia chủ nên quan tâm đến việc hạn chế nguy cơ nứt ngay từ giai đoạn thiết kế và thi công.
>> Xem thêm: Xây Nhà Sát Vách Nhà Hàng Xóm: Những Lưu Ý Quan Trọng Trước Khi Thi Công
Vì sao tường nhà mới xây có thể bị nứt?
Một trong những nguyên nhân thường gặp là sự co ngót của vật liệu trong quá trình khô và ổn định. Vữa xây, vữa trát và một số vật liệu hoàn thiện có thể thay đổi thể tích trong quá trình khô. Nếu kỹ thuật thi công hoặc điều kiện bảo dưỡng không phù hợp, các vết nứt nhỏ có thể xuất hiện trên bề mặt.
Bên cạnh đó, tường gạch và các cấu kiện bê tông cốt thép có đặc tính vật liệu khác nhau. Cột, dầm và tường có thể có mức độ biến dạng khác nhau trong quá trình công trình làm việc. Nếu vị trí tiếp giáp không được xử lý phù hợp, nguy cơ xuất hiện vết nứt có thể tăng lên.
Thời tiết và điều kiện môi trường cũng là yếu tố cần quan tâm. Nắng nóng, nhiệt độ thay đổi, tường bị mất nước quá nhanh hoặc gặp mưa khi chưa đủ thời gian ổn định đều có thể ảnh hưởng đến lớp vữa và lớp hoàn thiện.
Ngoài ra, những sai sót trong quá trình xây dựng như tường chưa đủ thời gian ổn định đã tiến hành trát, bề mặt trước khi trát không được chuẩn bị phù hợp hoặc thi công không đúng kỹ thuật cũng có thể tạo điều kiện cho vết nứt xuất hiện.
Các dạng tường bị nứt thường gặp
Không phải cứ nhìn thấy một vết nứt là có thể kết luận công trình đang gặp vấn đề về kết cấu. Trước hết cần xác định vị trí, hướng, độ rộng và mức độ phát triển của vết nứt.
Nứt chân chim trên bề mặt tường
Đây thường là những đường nứt nhỏ, dạng mạng lưới xuất hiện trên lớp sơn hoặc lớp bả, đôi khi nhìn khá rõ dưới ánh sáng chiếu xiên. Các vết nứt dạng này có thể liên quan đến sự co ngót của lớp bả, lớp vữa hoặc quá trình hoàn thiện bề mặt. Nếu chỉ xuất hiện trên lớp hoàn thiện và không phát triển sâu vào thân tường, cách xử lý sẽ khác với trường hợp vết nứt xuyên qua lớp trát hoặc xuất hiện liên tục trên kết cấu.
Nứt tại vị trí tiếp giáp giữa tường và cột
Đây là vị trí cần được chú ý khi thi công nhà dân dụng.Tường gạch và cột bê tông có đặc tính vật liệu khác nhau. Khi công trình chịu tác động của nhiệt độ, độ ẩm và tải trọng, hai vật liệu có thể biến dạng khác nhau. Nếu vị trí tiếp giáp không được xử lý phù hợp, đường nứt có thể xuất hiện dọc theo ranh giới giữa tường và cột.
Nứt quanh cửa đi và cửa sổ
Khu vực góc cửa cũng là một vị trí dễ xuất hiện vết nứt nếu quá trình xây dựng và xử lý liên kết không đảm bảo.Đây là vị trí có sự thay đổi hình học của tường và tập trung ứng suất cục bộ. Vì vậy, việc bố trí kết cấu và thi công khu vực cửa cần được thực hiện theo hồ sơ thiết kế thay vì chỉ xử lý ở giai đoạn hoàn thiện.
Nứt ngang hoặc nứt dọc trên tường
Những vết nứt có chiều dài lớn, phát triển rõ rệt hoặc xuất hiện đồng thời ở nhiều vị trí cần được kiểm tra cẩn thận. Đặc biệt, nếu vết nứt ngày càng rộng, kéo dài qua nhiều khu vực hoặc đi kèm hiện tượng bất thường khác, không nên chỉ dùng bột bả hay sơn để che phủ. Cần xác định nguyên nhân trước khi đưa ra phương án xử lý.
Làm thế nào để hạn chế tường nhà bị nứt ngay từ khi xây?
Lựa chọn vật liệu phù hợp và kiểm soát chất lượng
Chất lượng vật liệu đầu vào có vai trò quan trọng đối với toàn bộ quá trình xây dựng. Gạch, xi măng, cát và các vật liệu sử dụng cho vữa xây – trát cần đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của công trình. Việc sử dụng vật liệu không đồng nhất hoặc không được kiểm soát có thể ảnh hưởng đến chất lượng lớp xây và hoàn thiện.
Tuy nhiên, vật liệu tốt không đồng nghĩa với việc chắc chắn không xuất hiện vết nứt. Vật liệu cần đi cùng với quy trình thi công và bảo dưỡng phù hợp.
>> Xem thêm: Móng Nhà Phố Có Cần Ép Cọc Không? Khi Nào Nên Ép Cọc Khi Xây Nhà?
Xây tường đúng kỹ thuật
Tường cần được xây theo đúng hồ sơ thiết kế và yêu cầu kỹ thuật. Trong quá trình thi công cần chú ý đến độ thẳng, độ phẳng, liên kết với các cấu kiện khác và trình tự xây. Không nên chạy theo tiến độ bằng cách bỏ qua các bước kỹ thuật cần thiết. Một số vấn đề tưởng như nhỏ trong quá trình xây có thể trở thành nguyên nhân khiến công tác hoàn thiện về sau khó kiểm soát.
Xử lý đúng vị trí tiếp giáp giữa tường và cột
Đây là một trong những điểm cần đặc biệt lưu ý khi xây nhà. Tại vị trí tường tiếp giáp với cột, dầm hoặc các cấu kiện bê tông, cần có giải pháp liên kết và xử lý theo thiết kế, đồng thời thực hiện lớp gia cường phù hợp tại những vị trí cần thiết.
Mục đích là hạn chế ảnh hưởng của sự khác biệt về biến dạng giữa các loại vật liệu.
Không trát tường quá sớm
Sau khi xây xong, tường cần có thời gian ổn định trước khi chuyển sang công đoạn tiếp theo theo yêu cầu kỹ thuật của công trình. Nếu tiến hành trát khi khối xây chưa ổn định, hiện tượng co ngót và chuyển vị sau đó có thể ảnh hưởng đến lớp vữa trát. Thời gian chờ cụ thể không nên áp dụng máy móc cho mọi công trình mà cần căn cứ vào vật liệu, điều kiện thời tiết và yêu cầu kỹ thuật thực tế.
Chuẩn bị bề mặt trước khi trát
Bề mặt tường cần được kiểm tra và xử lý trước khi trát. Những vị trí bám bụi, quá khô hoặc có vấn đề về độ bám dính cần được xử lý phù hợp. Việc tạo điều kiện để lớp vữa trát bám tốt vào nền tường giúp hạn chế nguy cơ bong, rộp và nứt lớp hoàn thiện.
Chú ý quá trình bảo dưỡng
Sau khi xây và trát, công trình vẫn cần được bảo dưỡng phù hợp. Trong điều kiện thời tiết nóng hoặc khô, lớp vữa có thể mất nước nhanh. Nếu không có biện pháp bảo dưỡng phù hợp, quá trình khô có thể diễn ra không đồng đều và làm tăng nguy cơ co ngót bề mặt. Do đó, việc bảo dưỡng không nên bị xem nhẹ chỉ vì công trình đã hoàn thành công đoạn xây hoặc trát.
Tường bị nứt có phải do móng yếu không?
Đây là một trong những suy nghĩ khá phổ biến nhưng không thể kết luận chỉ dựa trên sự xuất hiện của vết nứt.
Tường nứt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ lớp hoàn thiện, vữa xây – trát, sự co ngót vật liệu cho đến chuyển vị của các cấu kiện hoặc vấn đề liên quan đến nền móng. Chẳng hạn, một vài đường nứt nhỏ trên lớp sơn không thể được sử dụng làm căn cứ để kết luận móng công trình có vấn đề.
Ngược lại, nếu xuất hiện những vết nứt bất thường, phát triển nhanh, có độ rộng đáng kể hoặc đi kèm dấu hiệu khác của công trình, cần kiểm tra nguyên nhân một cách có hệ thống thay vì chỉ sửa phần bề mặt.
Khi nào cần kiểm tra kỹ vết nứt?
Gia chủ nên đặc biệt chú ý nếu vết nứt:
- Có xu hướng rộng hoặc dài thêm theo thời gian.
- Xuất hiện ở nhiều tầng hoặc nhiều khu vực tương ứng.
- Nằm tại vị trí dầm, cột, góc cửa hoặc các vị trí liên kết quan trọng.
- Có chiều rộng đáng kể hoặc xuyên qua nhiều lớp vật liệu.
- Đi kèm hiện tượng nghiêng, lún hoặc biến dạng khác của công trình.
- Đã sửa nhưng nhanh chóng xuất hiện trở lại.
Trong những trường hợp này, không nên chỉ sơn phủ hoặc trám bề mặt để che vết nứt. Cần xác định nguyên nhân trước khi quyết định phương án xử lý.
Xử lý tường bị nứt như thế nào?
Phương án xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ của vết nứt.
Với các vết nứt nhỏ chỉ nằm ở lớp hoàn thiện, có thể cần xử lý lại lớp bề mặt, sử dụng vật liệu phù hợp rồi hoàn thiện lại. Nếu vết nứt liên quan đến lớp vữa hoặc thân tường, cần loại bỏ phần vật liệu bị ảnh hưởng và xử lý theo nguyên nhân thực tế.
Còn đối với các vết nứt có dấu hiệu liên quan đến kết cấu hoặc chuyển vị của công trình, việc sửa bề mặt đơn thuần có thể không giải quyết được vấn đề. Khi đó cần có người có chuyên môn kiểm tra và đưa ra phương án phù hợp.
Điểm quan trọng là không nên áp dụng một cách sửa cho tất cả các loại vết nứt.
Gia chủ cần kiểm tra gì khi nghiệm thu tường?
Khi nghiệm thu công trình, ngoài việc kiểm tra màu sơn và độ đẹp của bề mặt, gia chủ nên quan sát tổng thể hệ thống tường. Cần kiểm tra độ phẳng, các góc tường, vị trí tiếp giáp với cột và dầm, khu vực quanh cửa, chân tường và những nơi có dấu hiệu nứt hoặc bong lớp hoàn thiện.
Nếu phát hiện bất thường, nên ghi nhận vị trí cụ thể và yêu cầu đơn vị thi công kiểm tra nguyên nhân trước khi tiến hành hoàn thiện lại. Điều này đặc biệt quan trọng với xây nhà trọn gói bởi các công đoạn từ xây, trát đến sơn hoàn thiện có liên quan trực tiếp với nhau.
>> Xem thêm: Nền Nhà Nên Cao Bao Nhiêu So Với Mặt Đường? Cách Xác Định Cốt Nền Khi Xây Nhà
Hạn chế tường nứt nên bắt đầu từ khâu thi công
Tường nhà bị nứt không phải lúc nào cũng có thể loại bỏ hoàn toàn. Công trình chịu tác động của nhiệt độ, độ ẩm, tải trọng và sự thay đổi của vật liệu trong suốt quá trình sử dụng.
Tuy nhiên, có thể giảm nguy cơ và hạn chế mức độ nứt bằng cách kiểm soát tốt từ đầu: thiết kế phù hợp, lựa chọn vật liệu đạt yêu cầu, thi công đúng kỹ thuật, xử lý các vị trí tiếp giáp, đảm bảo thời gian ổn định của khối xây, chuẩn bị bề mặt đúng cách và bảo dưỡng phù hợp.
Đối với gia chủ đang chuẩn bị xây nhà, việc lựa chọn một đơn vị có quy trình thiết kế và thi công rõ ràng sẽ giúp các công đoạn được kiểm soát đồng bộ hơn. VillaHome hiện triển khai quy trình từ tư vấn, thiết kế kiến trúc – kết cấu, lập dự toán đến thi công, nghiệm thu và bảo hành. Gia chủ có thể liên hệ VillaHome để được tư vấn phương án xây dựng phù hợp với hiện trạng khu đất và nhu cầu sử dụng thực tế.